Gezonde voeding. Wat is dat nou eigenlijk?

Iedereen heeft het erover: gezond eten. We zeggen het tegen onze kinderen, tegen elkaar, tegen onszelf. Maar als je er even bij stilstaat, is “gezond” eigenlijk een heel breed begrip geworden. Want wat bedoelen we er eigenlijk mee? Is het suikervrij? Caloriearm? Biologisch? Of juist plantaardig? De één zegt dat brood ongezond is, de ander zweert erbij. En elke week lijkt er wel een nieuwe regel bij te komen.

Voeding versus vulling

Toch is de kern van gezond eten verrassend eenvoudig, als je bereid bent een laag dieper te kijken en je niet laat afleiden door de marketing van de voedingsindustrie. Daar ligt een grote uitdaging, want zij zijn erop gericht om ons zo veel mogelijk eten te laten kopen. We hebben geleerd om voeding vooral te zien als brandstof. Iets dat ons op de been houdt, dat energie geeft. Maar er is een groot verschil tussen voeding en vulling. Vulling vult je maag. Voeding voedt je lijf.

Een energiereep lijkt gezond… er staat “natuurlijk” op de verpakking, de kleur is groen, er zit misschien zelfs een blaadje op. Maar kijk eens naar de ingrediënten: vaak staan er wel twintig ingrediënten op die je niet herkent. Daarnaast wordt er vaak gebruikgemaakt van alternatieven of smaakstoffen in plaats van echte ingrediënten. Dus appelsmaak in plaats van stukjes appel. Inmiddels is ongeveer 80% van wat er in een supermarkt te koop is ultra-bewerkt. Dat betekent dat er nagenoeg geen voedingsstoffen meer inzitten, maar wel een bepaalde combinatie van vet, suiker en zout waar wij als mens verzot op zijn en bijna niet kunnen weerstaan. En waar wij dus graag meer van kopen.

Een eenvoudige appel daarentegen bevat precies wat je lichaam nodig heeft: vezels, natuurlijke suikers, vitamines, water en energie. (“An apple a day keeps the doctor away” is een bekend Engels gezegde.) En dat is het mooie van écht eten: je lichaam herkent het, weet wat het ermee moet doen en gebruikt het efficiënt. Gezond eten zit dus niet in wat er op de verpakking staat (marketing), maar in wat erin zit.

Gezondheid is meer dan voeding alleen

Eten is nooit alleen fysiek. Wat we eten, hoe we eten en waarom we eten, het speelt allemaal mee.

• Fysiek gezond: geeft wat je eet je energie of maakt het je juist moe? Je kent vast wel dat gevoel van uitbuiken en bankhangen na een avondje patat of pizza. Je lichaam is ontzettend druk met verwerken van wat je hebt gegeten, maar haalt er geen of nauwelijks “energie” en voedingsstoffen uit.
• Mentaal gezond: eet je rustig en met aandacht, of snel achter je bureau? De tijd nemen om te eten, te proeven en echt te voelen of je genoeg gegeten hebt of waar je lichaam behoefte aan heeft. Geniet jij van eten in het moment?
• Emotioneel gezond: voel je je goed over wat je eet, of geeft het stress of schuldgevoel? Heerlijk hoor, een pak bokkenpootjes of een bak cookie douch ijs ineens leegeten. Maar daarna… eten kan tijdelijk verdovend werken. Misschien wil je wel graag gezond eten maar lukt het je nog niet dit in je leven te passen en speelt dat continue door je hoofd.

Een salade uit de supermarkt kan voedzaam lijken, maar als je hem haastig eet terwijl je door je mail scrolt, krijgt je lijf geen rust om te verteren. Een eenvoudig gerecht, met aandacht gemaakt en gegeten, doet vaak meer voor je gezondheid dan een “perfecte” maaltijd die stress oplevert. Gezond eten is dus niet alleen wat er op je bord ligt, maar ook hoe je ermee omgaat. Er vanuit gaan dat je eet om je lichaam zich te laten voeden en daar tijd en gelegenheid voor maken, zal door je lijf erg gewaardeerd worden.

De kracht van echte smaak

Proef jij nog echt wat je eet? Mijn vader, die bakker was en veel met voedsel en smaken bezig was, zei vroeger al dat mensen steeds meer last kregen van smaakvervlakking. Een opmerking die mij altijd is bijgebleven, omdat ik toen niet helemaal begreep wat hij bedoelde, maar mij wel realiseerde dat het belangrijk was.

Later merkte ik dat zelf ook toen ik producten uit pakjes ging eten. Pas toen ik de verse doperwten uit de moestuin weer voorgeschoteld kreeg, realiseerde ik me dat er veel meer smaken waren dan de onbewust altijd gesuikerde producten die hetzelfde specerijenpakket leken te hebben.

De gelaagdheid van de smaak van voedsel leek er niet meer te zijn. Als vlees altijd gemarineerd is, verleren we dan niet hoe dat vlees echt hoort te smaken? Herkennen we dan nog wat goed vlees is en wat niet? Of gaan we op den duur voor dat wat onze geest herkent?

Terug naar de basis

In de kern draait gezond eten om eenvoud: weten wat erin zit, waar het vandaan komt en hoe het gemaakt is. Je hoeft geen diëtist te zijn of uren etiketten te lezen je kunt simpelweg beginnen bij verse, herkenbare ingrediënten. Groenten, fruit, noten, granen, eieren, melk, vis, vlees of peulvruchten: dat is de basis waarop elk lichaam goed gedijt.

Een makkelijke vuistregel: hoe korter de ingrediëntenlijst, hoe beter het vaak is voor je lijf. En het mooie is: zodra je teruggaat naar die basis, merk je dat eten vanzelf gezonder wordt. Je proeft meer, voelt meer en krijgt vanzelf meer energie.

Gezond eten is geen perfectie

We zijn geneigd te denken dat gezond eten betekent dat we alles “goed” moeten doen. Maar perfect eten bestaat niet en dat hoeft ook niet. Gezond eten betekent dat je luistert naar wat je lichaam vraagt. Soms is dat een salade. Soms een stuk appeltaart. En allebei zijn goed, zolang je het bewust kiest. (Er is salade en salade, en er is appeltaart en appeltaart.)

Eten met aandacht

Eten met aandacht, in rust, is de meest onderschatte vorm van gezonde voeding. Er is geen universeel recept voor gezondheid. Wat voor de één werkt, werkt niet voor de ander. Gezond eten begint bij luisteren naar je lichaam, je energie, je stemming. Kijk wat goed voelt en wat niet. En dat vraagt niet om regels, maar om bewustzijn.

Wil je aan de slag?

Dus misschien is dat wel het antwoord op de vraag: wat is nou eigenlijk gezonde voeding? Gezond eten is eten dat je lichaam voedt, je energie geeft en waar je blij van wordt. Niet meer, niet minder. Wil je ontdekken hoe je met kleine stappen gezonder kunt eten, zonder ingewikkelde regels? Lees dan de 7 stappen naar puur en simpel eten in het Homaky e-book.